Inmiddels, een week na de start van deze BLOG, komen de reacties aardig op gang. Een aantal van die reacties wordt geplaatst bij fora waar ik deze dialoog heb uitgezet zoals groepen op LinkedIn. Ik wacht nog op toestemming van een aantal om die reacties naar deze Blog te kopiëren. Inmiddels wil ik wel al reageren op een aantal trends.

• Ik zie allen maar herkenning van dit thema hoewel de oorzaken en oplossingen variëren, zoals te verwachten. Ik licht er een paar typen reacties uit:
o Organisaties zouden beter moeten aansluiten bij de waarden en drijfveren van mensen.
o Een organisatie wordt gevormd door mensen. Daarom zouden medewerkers een grotere invloed op de resultaatgebieden en de manier van produceren (duurzaamheid) moeten hebben.
o Het verhaal is herkenbaar maar is het haalbaar? Zijn de kosten en baten wel in verhouding?
o Wat te doen met mensen die de werkgever vooral als geldbron zien en geen verantwoordelijkheid willen dragen?
o De werkgever zou meer kunnen ondersteunen in werk en prive, zorg, werktijden, werkdruk.

Allemaal ware en waardevolle reacties.

Mensen laten kiezen voor resultaten die er voor hun werkelijk toe doen en de taken zo verdelen dat drijfveren, waarden en kwaliteiten maximaal tot hun recht komen. Ondertussen rekening houdend met wat de inzetbaarheid van de medewerker beïnvloedt ook voorbij de organisatiegrenzen.

In mijn ervaring hoeft dat niet extra en misschien zelfs minder te kosten. De kosten ontstaan als de plannen en doelen niet stroken met de beleefde werkelijkheid en als mensen hun eigen invloed niet herkennen om het verschil tussen plan en werkelijkheid te overbruggen. Dat gaat te koste van het vertrouwen en dat blijkt inderdaad onder druk te staan in onze ondernemingen. En dat levert mensen op die organisaties alleen nog willen gebruiken voor hun inkomen.

Elke oplossing staat of valt echter met de kwaliteit van de relaties die met die oplossing werken. Een goede oplossing wordt in een slechte relatie een koud instrument, dat alleen maar weerstanden oproept en de slechte relatie bevestigt.

In mijn werk gebruik ik een aantal manieren om de kwaliteit van de relaties tussen mensen te ontwikkelen, elkaar te leren kennen en begrijpen, even in elkaars schoenen willen staan. Van elkaar vernemen hoe en waarom de ander de dingen ervaart zoals hij doet, heeft altijd invloed. De ontvanger wordt bijna altijd geraakt. De zender voelt zich gezien. Mensen worden weer even mensen voor elkaar en dat werkt bevrijdend ook al krijgt de zender niet altijd zijn zin, dat hoeft dan ook niet, mensen zijn over het algemeen realistisch genoeg. Na deze uitwisselingen loopt de besluitvorming altijd sneller.

Deze benadering pas ik toe waar mensen ook maar samenwerken; op organisatieniveau, op teamniveau en in één op één relaties. En dat kost niet meer dan oprechte aandacht voor elkaar. Een ontnuchterende ervaring en tegelijk mijn mooiste compliment kreeg ik na de begeleiding van twee medewerkers die bij de start van het traject niet goed met elkaar door een deur konden, na ca. drie gesprekken hadden ze een goed contact met elkaar. Bij de evaluatie van het traject vroeg ik wat mijn toegevoegde waarde was geweest. Ik hoopte er toch stiekem wel een beetje op dat ik een of andere slimme zet had gedaan of een opmerking had gemaakt die was blijven hangen. Het commentaar was echter snel geleverd: “Het verschil was dat we er de tijd voor namen, dat we het aangingen en dat je erbij was om ons op de relatie te concentreren.”

In mijn ervaring verbetert er al veel in organisaties als mensen af en toe eens de tijd nemen om dit proces aan te gaan. De kosten van die tijdsinvestering verdienen zich ruimschoots terug in werkplezier, sneller draagvlak voor beslissingen, snellere besluitvorming, meer commitment en minder weerstand tijdens de uitvoering.

Het is ook broos weet ik. Ook na deze positieve ervaringen gaan teams snel en resultaatgericht over tot de orde van de dag in de veronderstelling dat de aandacht voor de relatie belangrijk maar eenmalig was en dat dat verder zichzelf wel regelt. Relaties vallen echter onder de categorie: Belangrijk maar niet urgent wat in de praktijk betekent dat je het kunt uitstellen tot het te laat is.

Als signaleringsinstrument heb ik hiervoor een online relatiescan ontwikkeld die als alarmbel kan dienen voor de conditie van de interne relaties.

Ik ben benieuwd naar andere manieren om dit te borgen en ook naar hele andere invalshoeken.